Standardy ochrony małoletnich w miejscu prowadzenia działalności psychologicznej i psychoterapeutycznej

§ 1 Postanowienia ogólne

1. Standardy Ochrony Małoletnich w miejscu prowadzenia działalności psychologicznej i psychoterapeutycznej Katarzyna Guguła Psycholog Kliniczny - Psychoterapeuta, z siedzibą w Skawinie, ul. Popiełuszki 13 zostały opracowane w związku z obowiązkami prawnymi nałożonymi ustawą z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
2. Na potrzeby Standardów Ochrony Małoletnich ustala się poniższy słowniczek pojęć:
   • krzywdzenie małoletniego - popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego (w tym czynu nieobyczajnego) na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, lub przez zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie;
   • przemoc fizyczna - celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być wszelkiego rodzaju urazy fizyczne m.in.: złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne;
   • przemoc psychiczna - wszelkie działania wpływające negatywnie na psychikę małoletniego m.in.: powtarzające się poniżenie, upokarzanie i ośmieszanie, wciąganie w konflikt osób dorosłych, manipulowanie małoletnim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi, stawianie małoletniemu wymagań i oczekiwań, którym nie jest w stanie sprostać;
   • przemoc seksualna - angażowanie małoletniego w aktywność seksualną przez osobę dorosłą. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem) oraz zachowań bez kontaktu fizycznego (np. prezentowanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm);
   • małoletni - osobę, która nie ukończyła 18 roku życia lub nie zawarła małżeństwa (w wyniku którego uzyskała pełnoletniość);
   • opiekun - opiekun faktyczny/prawny – osoba uprawniona do reprezentacji i stanowieniu o małoletnim;
   • gabinet - miejsce prowadzenia działalności psychologicznej i psychoterapeutycznej Katarzyna Guguła Psycholog Kliniczny – Psychoterapeuta NIP 6762128612, realizująca usługi psychoterapeutyczne i diagnozę kliniczną;
   • osoba prowadząca działalność - zamiennie podmiot prowadzący działalność, osoba mająca uprawnienia decyzyjne;
   • personel - osoby zatrudnione, współpracujące lub świadczące usługi, które biorą udział w udzielaniu świadczeń zdrowotnych małoletnim lub mogą mieć kontakt z małoletnim bądź uczestniczą w procedurze zatrudniania, niezależnie od wykonywanego zawodu i podstawy prawnej udzielania świadczeń zdrowotnych lub wykonywania obowiązków służbowych;
   • standardy - niniejsze Standardy obowiązujące w miejscu prowadzenia działalności,
   • zatrudnienie - nawiązanie współpracy z jakąkolwiek osobą na podstawie umowy o pracę lub jakiejkolwiek innej umowy cywilnoprawnej.
3. Obowiązek przestrzegania standardów ma prowadząca działalność jak i każdy członek personelu.
4. Dla potrzeb przeciwdziałania krzywdzeniu małoletnich, podmiot prowadzący podejmuje działania określone standardami również w sytuacji zaobserwowania lub powzięcia informacji o krzywdzeniu małoletniego przez dorosłe, osoby trzecie lub przez innych małoletnich.
5. Za wdrożenie, monitorowanie przestrzegania, ocenę realizacji standardów oraz inne zadania określone w standardach odpowiedzialny jest podmiot prowadzący działalność.
6. Przed zatrudnieniem jakiekolwiek osoby, która będzie udzielać świadczeń zdrowotnych małoletnim lub będzie uczestniczyć w ich udzielaniu, należy uzyskać informację z Rejestru Sprawców Przestępstw Na Tle Seksualnym dotyczącą tego, czy dana osoba figuruje w tym rejestrze.
7. Przed zatrudnieniem osoby, która będzie udzielać świadczeń zdrowotnych małoletnim lub będzie uczestniczyć w ich udzielaniu, należy zobowiązać ją do dostarczenia aktualnego zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX (przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu) i XXV (przestępstwa przeciwko wolności seksualnej) Kodeksu karnego, w art. 189a (handel ludźmi) i art. 207 (znęcanie się) Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego.
8. W przypadku zatrudnienia cudzoziemca, należy przeprowadzić jego weryfikację pod kątem figurowania w rejestrach karalności państwa pochodzenia lub państwa, w którym osoba ta ostatnio zamieszkiwała, w zakresie przestępstw wskazanych w ust. 7 lub odpowiadających im czynów zabronionych, sankcjonowanym prawem danego państwa. Podmiot prowadzący zobowiązany jest ponadto do zobowiązania cudzoziemca do złożenia odpowiedniego oświadczenia o niekaralności. Oświadczenia składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
9. Zatrudnić w podmiocie można wyłącznie te osoby, które nie figurują w Rejestrze Sprawców Przestępstw Na Tle Seksualnym i które dostarczyły aktualne zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzające, że nie były skazane za przestępstwa, których mowa w ust. 7.
10. Każdy członek personelu ma obowiązek zapoznania się ze standardami oraz ich przestrzegania. Potwierdzeniem zapoznania się ze standardami przez członka personelu jest złożenie przez niego oświadczenia o zapoznaniu się ze standardami i zobowiązaniu do stosowania się do nich.
11. Podmiot prowadzący, co najmniej raz do roku, np. w grudniu:
    • dokonuje przeglądu Rejestru Sprawców Przestępstw Na Tle Seksualnym (rps.ms.gov.pl), ustalając czy członek personelu, który udziela świadczeń zdrowotnych małoletnim lub uczestniczy w ich udzielaniu w podmiocie, nie został wpisany do tego rejestru;
    • odbiera oświadczenia od członka personelu, który udziela świadczeń zdrowotnych małoletnim lub uczestniczy w ich udzielaniu w podmiocie o tym, że nie został on wpisany do Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w ust. 7 oraz, że nie toczy się wobec niego postępowanie przygotowawcze lub sądowe dotyczące tych przestępstw.
12. W przypadku powzięcia informacji o:
    • wszczęciu lub prowadzeniu wobec członka personelu postępowania karnego o przestępstwa określone w ust. 7, podmiot prowadzący niezwłocznie odsuwa takiego członka od wszelkich form kontaktu z małoletnimi;
    • skazaniu członka personelu za przestępstwo lub przestępstwa określone w ust. 7, podmiot prowadzący działalność niezwłocznie rozwiązuje z nim umowę będącą podstawą zatrudnienia lub odwołuje go ze stanowiska.

§ 2 Zasady nawiązywania relacji z małoletnim w Gabinecie

1. Podstawową zasadą czynności podejmowanych przez podmiot prowadzący i personel w kontaktach z małoletnimi jest działanie na rzecz ich dobra oraz dbanie o bezpieczeństwo małoletnich w czasie pobytu w miejscu prowadzenia działalności.
2. Podmiot prowadzący i inne osoby zatrudnione:
   • traktują małoletnich z szacunkiem, zachowując w kontakcie z małoletnimi spokój i cierpliwość, a także okazują zrozumienie dla ich trudności, problemów i potrzeb;
   • wspierają je w pokonywaniu trudności;
   • dbają o przestrzeganie ich praw;
   • respektują ich prawo do opieki ze strony przedstawicieli ustawowych bądź opiekunów faktycznych;
   • w miarę możliwości tłumaczą im podejmowane działania odpowiednio do możliwości wynikającej z wieku, jednocześnie starając się minimalizować strach i lęk wynikający z sytuacji oraz dążą do uzyskania zgody i współdziałania;
   • dają możliwość wyrażania przez małoletniego swojego zdania oraz zapewniają małoletniemu prawo do bycia wysłuchanym,
   • traktują wszystkich małoletnich równo bez względu na płeć, orientację seksualną, status społeczny, etniczny, kulturowy, religijny i światopogląd.
3. Każda osoba udzielająca świadczeń, która ma świadomość, iż małoletni doznał znęcania fizycznego, psychicznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązana jest do zachowania szczególnej ostrożności i taktu w kontaktach z tym małoletnim.
4. Jeżeli małoletni swoim postępowaniem dąży do nawiązania z członkiem personelu kontaktu fizycznego o potencjalnie niestosownym bądź nieadekwatnym charakterze, personel podejmuje odpowiednie, stanowcze działania, wyjaśniając z wyczuciem małoletniemu konieczność zachowania granic strefy osobistej.
5. Na terapię małoletniego pacjenta należy uzyskać zgodę opiekuna według przepisów prawa polskiego.
6. Podczas terapii małoletniego pacjenta należy zapewnić mu poufność stosowną do jego wieku, potrzeb i oczekiwań.
7. Należy zachęcać małoletniego do przyjmowania asertywnej postawy, wyrażania własnych opinii, informowania o własnych odczuciach.
8. Małoletniego i jego opiekuna należy poinformować o możliwości zgłoszenia niewłaściwego zachowania personelu względem małoletniego, wypowiedzianych przez niego słów, wykonywanych gestów lub innego zachowania, które wywołało uczucie dyskomfortu lub zaniepokojenia lub było obraźliwe lub krzywdzące.
9. Małoletni i jego opiekun mogą dokonać zgłoszenia podmiotowi prowadzącemu lub osobie odpowiedzialną za realizację Standardów.
10. Członkowie personelu prowadzonej działalności zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.

§ 3 Zachowania zabronione

1. Zabrania się stosowania jakiejkolwiek formy lub postaci przemocy wobec małoletnich - zarówno przemocy fizycznej, jak i psychicznej oraz werbalnej.
2. Zabrania się wykorzystywania wobec małoletniego relacji władzy lub przewagi fizycznej (np.: zastraszania, przymuszania, gróźb).
3. Zabrania się dotykania małoletnich w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany lub który wykracza poza uzasadnioną potrzebę terapii.
4. Zabrania się prezentowania małoletnim treści o charakterze erotycznym, pornograficznym bądź przemocowym.
5. Zabrania się wyśmiewania małoletnich, poniżania ich, etykietowania oraz nierównego traktowania.
6. Zabrania się ujawniania informacji wrażliwych dot. dziecka wobec osób nieuprawnionych.
7. Kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, ani wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją, ani wynikać z relacji władzy lub autorytetu.
8. Podmiot prowadzący nie może kontaktować się bezpośrednio z małoletnim z pominięciem jego opiekuna. Każdy kontakt z małoletnim pacjentem powinien co do zasady odbywać się wyłącznie w miejscu realizacji działalności przez podmiot prowadzący, w godzinach jego pracy i dotyczyć celów mieszczących się w zakresie obowiązków.
9. Podmiot prowadzący nie może nawiązywać kontaktów z małoletnim w innej niż przewidziana udzielaniem świadczeń psychoterapeutycznych formie, w szczególności poprzez zapraszanie albo przyjmowanie zaproszeń od małoletnich w mediach społecznościowych, komunikatorach lub za pośrednictwem innych prywatnych form kontaktu. Personel nie może także zapraszać małoletniego do miejsca zamieszkania oraz spotykać się z nim poza godzinami pracy podmiotu.

§ 4 Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia małoletniego. Odpowiedzialność za przyjmowanie zgłoszeń i informowanie odpowiednich instytucji

1. W przypadku zaobserwowania lub powzięcia informacji o:
   • sytuacji przemocy bądź wykorzystania małoletniego – podmiot prowadzący działalność jest zobowiązany do natychmiastowej reakcji, zmierzającej do powstrzymania zachowań niedozwolonych i zapewnienia ochrony małoletniemu;
   • zachowań rodzących podejrzenie przemocy bądź wykorzystania małoletniego – osoba podmiot prowadzący działalność jest zobowiązany do zgłoszenia ich odpowiednim instytucjom;
   • naruszenia standardów – podmiot prowadzący jest zobowiązany do niezwłocznego przyjmowania informacji na temat podejrzenia ich naruszeń.
2. Podmiot prowadzący podejmuje interwencję po otrzymaniu informacji o krzywdzeniu małoletniego lub o podejrzeniu krzywdzenia małoletniego oraz wzywa rodziców/opiekunów dziecka, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogło być lub jest krzywdzone i informuje ich o podejrzeniach.
   Podejrzenie naruszenia standardów, w szczególności poprzez krzywdzenie małoletnich, można zgłaszać wprost do podmiotu prowadzącego lub na dedykowany adres e-mail: gugula.katarzyna@gmail.com, srv89126@psychologklinicznygugula.com.pl.
3. Podmiot prowadzący dąży do niezwłocznego wyjaśnienia sprawy podejmując wszelkie niezbędne działania. Podmiot prowadzący dokumentuje podejmowane działania.
4. W przypadku zaobserwowania, że opiekun małoletniego zaniedbuje jego potrzeby psychofizyczne lub rodzina jest niewydolna wychowawczo, stosuje przemoc wobec małoletniego bądź godzi się na jej stosowanie lub w inny sposób krzywdzący małoletniego sobie nie radzi, należy podjąć działania adekwatne do sytuacji.
5. W sytuacji opisanej w ustępie 4, w przypadku:
   • Ubóstwa, zaniedbania – można porozmawiać z opiekunem małoletniego i poinformować go o możliwościach wsparcia, w szczególności o ośrodkach pomocy społecznej, podjąć odpowiednie działania oraz sporządzić plan wsparcia, można również poinformować w szczególności o telefonach zaufania oraz poradniach specjalistycznych oraz sporządzić plan wsparcia;
   • przemocy – należy wszcząć procedurę Niebieskiej Karty oraz sporządzić plan wsparcia. Plan wsparcia jest przedstawiany rodzicom/opiekunom prawnym dziecka z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.
6. W przypadku, gdy z rozmowy z opiekunem wynika, że nie jest on zainteresowany pomocą małoletniemu, ignoruje zdarzenie bądź stan psychofizyczny małoletniego lub w inny sposób nie wspiera małoletniego, który doświadczył krzywdzenia, podmiot prowadzący sporządza wniosek o wgląd w sytuację rodziny, który kieruje do właściwego sądu rodzinnego. Z wniosku sporządza się notatkę.
7. W przypadku podejrzenia, że zdrowie lub życie małoletniego są zagrożone lub gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na małoletnim, podmiot prowadzący sporządza zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa i przekazuje je do właściwej miejscowo policji lub prokuratury.
8. Informację o podjętej interwencji umieszcza się w dokumentacji małoletniego.
9. W placówce prowadzony jest Rejestr zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.
10. W miejscu prowadzenia psychoterapii z udziałem małoletnich, w przestrzeni dostępnej dla pacjentów wywiesza się informację o ogólnopolskich telefonach pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwami oraz przemocą w rodzinie:
    • ogólnopolski telefon dla osób pokrzywdzonych przestępstwem +48 222 309 900;
    • Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” 800 120 002;
    • Telefon Zaufania Dla Dzieci i Młodzieży 116 111.
    • Telefon zaufania dla dorosłych 116 123

§ 5 Zasady aktualizacji Standardów oraz zakres kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie członków personelu do ich stosowania

1. Podmiot prowadzący nie rzadziej niż co rok dokonuje przeglądu standardów w celu ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy udokumentować.
2. Personel, małoletni lub ich przedstawiciele ustawowi mogą przekazywać swoje uwagi do standardów do podmiotu prowadzącego, w tym także na adres email: gugula.katarzyna@gmail.com, srv89126@psychologklinicznygugula.com.pl.
3. Podmiot prowadzący może uczestniczyć w szkoleniach z zakresu standardów.
4. Psycholog kliniczny, psychoterapeuta będący podmiotem prowadzącym, przed rozpoczęciem terapii, przedstawia treść standardów rodzicom małoletniego, który ma korzystać z terapii lub jest poddawany diagnozie.

§ 6 Zasady udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zapoznania się z nimi i ich stosowania

1. Standardy są dokumentem ogólnodostępnym. Standardy znajdują się:
   • w miejscu prowadzenia działalności,
   • na stronie internetowej działalności pod adresem: psycholoklinicznygugula.com.pl
2. Każdy małoletni lub opiekun małoletniego może otrzymać kopię Standardów do wglądu. Standardów udziela podmiot prowadzący niezwłocznie po zgłoszeniu takiego żądania.
3. W oparciu o standardy opracowano ich wersję skróconą, zawierającą informacje istotne dla małoletnich. Skrócona wersja standardów stanowi załącznik do Standardów.

§ 7 Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet oraz procedury ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie

1. Gabinet nie zapewnia dostępu do sieci Internet. Dostępne łącze jest bezprzewodowe i chronione hasłem.

§ 8 Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy

1. Po ujawnieniu krzywdzenia małoletniego, osoba realizująca terapię lub diagnozę kliniczną ustala plan jego wsparcia wraz z jego opiekunem, o ile to nie on dopuszcza się krzywdzenia.
2. O ile to możliwe, po ustaleniu planu wsparcia podmiot prowadzący wysłuchuje zdania małoletniego i je uwzględnia.

§ 9 Zasady ochrony wizerunku małoletniego

1. Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach zgodnych z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
2. Wizerunek małoletniego podlega ochronie.
3. Upublicznienie wizerunku małoletniego utrwalonego w jakiejkolwiek formie (tj. fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody opiekuna tego małoletniego oraz samego małoletniego.
4. Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczne wydarzenie, zgoda opiekuna na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana.
5. Wizerunek małoletniego utrwalony za pomocą kamer monitoringu wizyjnego służących do rejestracji obrazu na potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa osobom i mieniu znajdującym się w obrębie budynku w którym prowadzona jest działalność psychoterapeutyczna i kliniczna nie podlega upublicznieniu i nie wymaga zgody opiekuna małoletniego do utrwalania jego wizerunku. Wykorzystanie utrwalonych w ten sposób materiałów ograniczone jest wyłącznie do pierwotnie określonych dla ich rejestracji celów.

§ 10 Postanowienia końcowe

1. Standardy względem osób zatrudnionych w podmiocie gospodarczym mają moc regulacji wewnętrznych, do przestrzegania których są oni zobowiązani.
2. Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia. Ogłoszenie standardów odbywa się poprzez ich opublikowanie w formie określonej w Standardach.
3. Podmiot prowadzący gabinet Psychologa Klinicznego Psychoterapeuty uprawniony jest do dokonywania zmian Standardów. Zmienione standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia w sposób określony w Standardach.